De Nederlandse maakindustrie staat voor een urgente uitdaging, zo stelt TNO. Vergrijzing, aanhoudende personeelstekorten en hoge loonkosten zetten de sector zwaar onder druk terwijl de productiviteitsgroei stagneert. TNO roept op tot een versnelde en gecoördineerde inzet van robotisering en automatisering om het verdienvermogen van Nederland veilig te stellen.
Maar liefst zeven procent, dat draagt de Nederlandse maakindustrie bij aan het bruto binnenlands product (BBP). De sector is essentieel om maatschappelijke transities te financieren en de kosten voor nationale veiligheid te dragen. Toch dreigt de industrie – zo waarschuwt het gerenommeerde onderzoeksinstituut TNO – haar positie te verliezen als er niet snel en structureel wordt geïnvesteerd in modernisering.
DE VOLGENDE ARTIKELEN VIND JE VAST OOK INTERESSANT OM TE LEZEN:
- Micromotoren brengen medische robots tot leven
- Als mens één met de robot; Telepresence maakt afstand irrelevant
- Supersnel rozen stekken met robots
Van arbeidstekort tot banenverlies
De gevolgen van stilstand zijn al op korte termijn merkbaar. Binnen twee jaar leiden arbeidstekorten door onder andere vergrijzing tot stijgende kosten en inefficiënte productie. Op middellange termijn – volgens TNO binnen vijf jaar – loopt Nederland naar verwachting verdere productiviteitswinst mis en groeien verouderde productielijnen uit tot een structureel concurrentienadeel. Op lange termijn, binnen tien jaar, dreigt onomkeerbare schade: bedrijven die niet meer kunnen concurreren met internationale spelers, fabriekssluitingen, banenverlies en toenemende afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers. Om de concurrentiepositie van de Nederlandse maakindustrie te herstellen, moet de productiviteit volgens TNO met minimaal 50 procent omhoog.
Robotisering redt de meubelen
Een forse investering in robotisering biedt aantoonbare voordelen. Robots zijn langer inzetbaar dan de standaard werkdag van acht uur, ze verbeteren de productkwaliteit door het terugdringen van menselijke fouten en verlagen daarmee de productiekosten. Moderne robots worden bovendien steeds intelligenter door de integratie van artificiële intelligentie (AI): ze zijn flexibeler inzetbaar, passen zich eenvoudiger aan veranderende omstandigheden aan en zijn sneller te programmeren.
Mark Courage, directeur Smart Industry TNO: “Robotisering is geen luxe. Het is een voorwaarde om onze maakindustrie te behouden. Een nationale agenda geeft richting, versnelt adoptie en zorgt dat bedrijven – groot én klein – toegang krijgen tot technologie die hun toekomst bepaalt. Alleen zo blijft Nederland maker in plaats van afhankelijk afnemer.”
Hoe gerobotiseerd is Nederland?
Nou, niet zo extreem. Ons land staat wereldwijd op nummer 12 met 264 robots per 10.000 werknemers. De mondiale koplopers zijn Zuid-Korea, China en Duitsland. Daar vinden we 400 tot meer dan 1.000 robots per 10.000 werknemers.
TNO pleit voor robotiseringsagenda
Om de versnelling te realiseren, pleit TNO voor een nationale robotiseringsagenda met heldere lange termijndoelen, bewaakt door een centrale taskforce. Concrete aanbevelingen die het instituut doet zijn:
- Bewustwording en kennisdeling: landelijke communicatie, duidelijk inzicht in ROI en praktische, sectorgerichte handreikingen voor bedrijven.
- Standaardisatie en ecosysteemversterking: stimuleren van open source interoperabiliteit, investeren in strategische niches en het bundelen van vraag om schaal te creëren die system integrators aantrekt.
- Onderwijs en arbeidsmarkt: doorlopende leerlijnen en verplichte roboticacompetenties om een toekomstbestendige talentbasis te borgen.
- Internationale profilering: Nederland positioneren als Europese proeftuin voor high mix low volume robotisering en intensivering van Europese samenwerking.
- Versnelling bij het mkb: via sectorale samenwerking, laagdrempelige fieldlabs, vouchers en flexibele financieringsvormen zoals Robotics as a Service.
Meer verdieping over de urgentie die TNO signaleert en de oplossingen die het instituut voorstelt?
Download het rapport dat hierover verscheen.
