Tandwielen zijn onontbeerlijk voor een grote variëteit aan producten – van polshorloge tot windmolen. Een gedegen kennis van tandwielen en van alle aspecten die daarmee samenhangen, lijkt daarmee een eerste vereiste. Maar hoe is het met die kennis bij leveranciers en gebruikers van tandwielen én het onderwijs gesteld? Deze en andere vragen kwamen aan de orde tijdens de rondetafelbijeenkomst die Aandrijftechniek organiseerde.
Tandwieltechniek is een breed vakgebied; het omvat materiaalkeuze, oppervlaktebehandeling en productie. Hoewel Nederland geen koppositie inneemt, hebben we de afgelopen jaren wel de achterstand ten opzichte van bijvoorbeeld Duitsland behoorlijk kunnen inlopen.
Het vakblad Aandrijftechniek organiseerde een openhartige rondetafelconferentie over de huidige situatie en de toekomst van de tandwieltechniek in Nederland.
Verschuivingen
Het aandeel van de industrie in de Nederlandse economie is echter steeds verder teruggelopen. Ons land is te klein geworden om als Nederlandse fabrikant te kunnen overleven. Met de teruggang van de industrie én de vergrijzing is ook een deel van de kennis verloren gegaan. Tegenwoordig verlangen machinebouwers en eindgebruikers steeds meer van de leverancier. Daarmee is de kennis verschoven naar firma’s die zich hebben toegelegd op tandwielen.
Het nadeel daarvan is dat eindgebruikers minder goed op de hoogte zijn op de stand der techniek. Dat resulteert soms in specificaties die verouderd zijn. Omgekeerd kunnen industriële gebruikers voor specifieke vragen (bijvoorbeeld over grote tandwielkasten) lang niet overal terecht. De eindgebruikers hebben de applicatiekennis en willen vooraf zeker weten dat de fabrikant de eisen ook echt begrijpt.
Onderwijs
Het bedrijfsleven is van mening dat er in opleidingen weinig aandacht aan tandwielen wordt gegeven. Pas afgestudeerden en jonge intreders moeten de benodigde kennis opdoen bij bedrijven. Die bedrijven hebben daar niet altijd tijd voor. Daar komt nog eens bij dat personeel vroeger langer bij dezelfde werkgever bleef en zich daar geleidelijk ontwikkelde tot specialist. Dat is duidelijk minder geworden.
Tandwielkasten wordt steeds vaker gezien als een ‘black box’. De aanwezigen concluderen dat er binnen Nederland te weinig wordt gedaan aan kennisverspreiding. Daarom is het Platform Tandwielen een goed initiatief. Dit platform probeert de kloof tussen de partijen te dichten.
Gelukkig gaat het in het technisch onderwijs beter dan het bedrijfsleven denkt. Vijf jaar geleden kende de instroom van studenten aan de afdeling werktuigbouwkunde van de TU Delft een dieptepunt. Sindsdien neemt de instroom met 30 % tot 40 % per jaar toe. Behalve aan de TU Delft en Universiteit Twente wordt tandwieltechnologie gedoceerd in het HBO, zoals bij Fontys en Windesheim. Ook opleidingsinstituten zoals Stodt zijn daar zeer actief in.
Deelnemers
Deelnemers aan deze conferentie waren:
- Harry Prenen, Corus IJmuiden
- Anton van Beek, Technische Universiteit Delft
- Albert Kelder, Machinefabriek B&W Klaver
- Henk-Jan Dekker, Stork Gears & Services
- Erik van der Blom, IHC Merwede
- Frederik Tönis, Hankamp Gears
- Eric van Beek, Boekholt Aandrijftechniek
- Auke Jellema, Leroy-Somer
- Gerard Elffers, Aandrijfconsult Elffers, Beverwijk
Het volledige verslag van deze rondetafelconferentie kunt u lezen in Aandrijftechniek van mei. Neem hier een proefabonnement op het vakblad Aandrijftechniek.
