Siemens heeft een akoes-tisch bewakingssysteem ontwikkeld, RailBAM genaamd, dat schades aan wiellagers van treinen in een vroeg stadium detecteert. Deze oplossing verbetert de betrouwbaarheid van het spoor en vermindert de onderhoudskosten. Het registreert de geluiden van de wiellagers tijdens het rijden van de trein.
Wielstellen zijn de zwaarst belaste componenten van een trein. Weer en wind, hoge snelheden en trillingen maken ze gevoelig voor vervuiling en slijtage. Daarnaast vormen schades aan lagers een groot veiligheidsrisico, want bij een breuk van het wiel is de kans groot, dat de trein ontspoort. Daarom worden de wielstellen regelmatig visueel en met ultrasoon geluid gecontroleerd en na een bepaald aantal gereden kilometers vervangen.
Detectie
RailBAM zorgt voor regelmatige bewaking van de wiellagers tijdens het rijden. Het systeem is gebaseerd op een akoestische sensor, die langs het spoor staat opgesteld en continu alle rijgeluiden van elke trein opneemt. De meetdata gaan naar het depot, waar met behulp van het rijschema elke dataset aan de juiste trein kan worden gekoppeld. Software filtert de akoestische data voor de wielstellen en vergelijkt deze met de gewenste waarden.
Het begin van slijtage kenmerkt zich door karakteristieke veranderingen in het geluidspatroon van het wiellager. Als afwijkingen optreden, wordt het betreffende wielstel bij de volgende stop in het depot vervangen, zodat plotseling uitvallen wordt voorkomen. Omgekeerd: als de bewakingsdata geen afwijkingen vertonen, kan een wielstel langer in bedrijf blijven, wat kosten bespaart.
De praktijk
Normaal gesproken worden de wielstellen na 1,2 miljoen km vervangen. Omdat het systeem schades ruimschoots voor het uitvallen detecteert, kunnen de technici wielstellen vervangen op het moment dat de meetdata wijzigingen vertonen.
In twee jaar heeft RailBAM in Southhampton 45 treinen met in totaal 9.000 wielstellen bewaakt.De onderhoudsintervallen zijn zodoende voor zowel de aangedreven als niet aangedreven wielstellen met 10 % resp. 50 % ver-lengd.
RailBAM werkt nu bij rijsnelheden tot maximaal 160 km/u. Gezien de inte-resse van diverse spoorwegmaatschappijen zit een aanpassing van het systeem voor hogesnelheidstreinen in de planning.
