De kerk van Kiruna is één van Zwedens meest gekoesterde architectonische monumenten. Het bouwwerk werd zelfs uitgeroepen tot het mooiste gebouw van het Scandinavische land. Maar ze moet wijken voor de uitdijende mijn van LKAB en krijgt vijf kilometer verderop een nieuwe plek; een 713 ton zware klus die Mammoet klaarde met twee combinaties van 28 aslijnen Self-Propelled Modular Transporters (SPMT’s).
Deze artikelen over AANDRIJFTECHNIEK EN ZWAAR TRANSPORT vind je vast ook interessant:
- Zero emission zwaar transport met Mammoet’s elektrische SPMT
- Liebherr assembleert STS-kranen met minimale downtime
- Mammoet SK6000: de Popeye onder de hijskranen
Meer dan 1.000 uur aan planning en engineering ging vooraf aan de verplaatsing, die afgelopen dagen – op 19 en 20 augustus – plaatsvond. Bij de verplaatsing werd het 713 ton zware houten bouwwerk in zijn geheel 1,3 meter opgetild en op stalen draagbalken geplaatst. Onder de stalen constructie plaatste Mammoet twee combinaties van 28 aslijnen Self-Propelled Modular Transporters (SPMT’s). Deze hydraulisch aangedreven units vormen de ruggengraat van Mammoets transporttechniek. Dankzij de onafhankelijk bestuurbare en regelbare aslijnen konden de SPMT’s exact reageren op het wegdek en de belasting van de kerk tijdens de vijf kilometer lange reis van de oude naar de nieuwe locatie.
Monitoring en stabiliteit
Een intern ontwikkeld monitoringssysteem bewaakte tijdens de verplaatsing voortdurend de belasting en stabiliteit van het gebouw. Daarbij gold een strikte grens: de houten kerk mocht maximaal 7,5 centimeter hellen. Voor een kwetsbaar monumentaal gebouw betekende dit dat de marge voor fouten nagenoeg nihil was.
Niet alleen de kerk en het transportmiddel vergden aandacht. Ook de route moest geschikt worden gemaakt. Wegen werden tijdelijk verbreed en verstevigd, zodat de zware SPMT-combinaties probleemloos konden passeren. Mammoet adviseerde bij deze civiele werken en testte de route vooraf met SPMT’s beladen met ballast om de aslast van de kerk na te bootsen.
Zo werken SPMT’s
Self-Propelled Modular Transporters (SPMT’s) zijn modulair opgebouwde transportvoertuigen die speciaal zijn ontwikkeld voor extreem zware en grote ladingen. Elke module bestaat uit meerdere aslijnen, waarbij iedere aslijn afzonderlijk kan sturen, heffen en nivelleren. Elke wielmodule is uitgerust met hydraulische cilinders die het platform exact op hoogte houden en de belasting gelijkmatig verdelen. De wielen kunnen tot 360 graden draaien, waardoor SPMT’s zelfs met duizenden tonnen lading in alle richtingen kunnen bewegen en nauwkeurig positioneren. Meerdere SPMT-modules zijn onderling koppelbaar, zowel naast als achter elkaar. Zo ontstaat een schaalbaar transportsysteem dat in principe onbeperkt kan groeien met de lading. Via een centrale afstandsbediening of vanuit een cabine kan een operator elke beweging controleren. Sensoren en monitoringsystemen zorgen voor real-time feedback over belasting, helling en stabiliteit.
Precisie in praktijk
De verplaatsing vond plaats bij daglicht en trok duizenden toeschouwers, onder wie de koning van Zweden. Na twee dagen bereikte de kerk haar nieuwe fundering, waar de SPMT’s het bouwwerk voorzichtig op zijn plaats lieten zakken. Komende dagen volgt nog de verhuizing van de 90 ton zware klokkentoren, eveneens met behulp van SPMT-technologie.
Volgens projectmanager William Soeters toont dit project het belang van doordachte engineering en planning: “Het laat zien dat complexe verplaatsingen mogelijk zijn wanneer aandrijftechniek, precisie en samenwerking samenkomen.”
