De vraag naar technologische producten in de wereld groeit structureel door digitalisering, elektrificatie en de doorbraak van kunstmatige intelligentie. Daardoor werd de technologische industrie de groeimotor van de totale Nederlandse industrie. De technologieproducenten trekken de groei van de sector als geheel omhoog, zo blijkt uit de jongste sectorupdate van ING.
In ruim 50 jaar tijd is het aandeel van de industrie in de economie meer dan gehalveerd. Maar vooral door de groei van de technologische industrie nam het aandeel van de industrie in de economie toe van 10,7 procent in 2013 tot 12 procent in 2023. Het halfgeleidercluster profiteerde hier het meeste van: zo wonnen Nederlandse chipmachinefabrikanten snel terrein met inmiddels een omzetaandeel van meer dan 60 procent in de machine-industrie, de grootste technologische groeibranche. De uitgangspositie is sterk: de technologische industrie is in Nederland bovenmatig gerobotiseerd. Met 205 robots per 10.000 werkzame personen hebben we zelfs de hoogste robotiseringsgraad van de grote westerse industrielanden.
Machine-industrie sterkst groeiend
De afgelopen vijf jaar zijn binnen de technologische industrie vooral de deelsectoren machines (+12 procent per jaar), overige transportmiddelen (+7 procent) en elektrische apparaten (+4 procent) hard gegroeid. Over een periode van twaalf jaar bezien, hoort ook de elektronische apparaten- en componentenindustrie bij de vier technologische deelsectoren die het sterkst gegroeid zijn.
Machinefabrikanten hebben hun economisch aandeel binnen de technologische industrie in twintig jaar zien verdubbelen tot 46 procent van de toegevoegde waarde. Machines en machineonderdelen zijn ook de goederen die Nederland al jarenlang veruit de meeste exportinkomsten opleveren. Andere technologische producten met veel exportverdiensten zijn metaalproducten. Als belangrijke toeleveranciers spinnen veel metaalbewerkers garen bij de groei van de machine-industrie.
Tabel: machine-industrie veruit het sterkst gegroeid
Gemiddelde jaargroei toegevoegde waarde deelsectoren technologische industrie, constante prijzen
Vernieuwingen noodzakelijk
Volgens de ING-rapportage is er nog voldoende groeipotentieel. Om dat groeipotentieel te benutten zijn wel verdere productiviteitsverhogende technologische vernieuwingen nodig. Reden is dat de personeelsschaarste in de sector steeds groter dreigt te worden. Na het versoberen van de expatregeling, wordt dit mogelijk nog versterkt door verscherpte eisen voor arbeids-, studie- en kennismigranten. Dit vraagt van bedrijven en overheden nóg intensievere kennissamenwerking en meer investeringen in R&D. Daarbij is meer schaalgrootte voor veel technologische maakbedrijven een voorwaarde om de toenemende kosten te kunnen dragen.
