Houten (kerst)figuren worden al lang niet meer stuk voor stuk met hand en beitel geproduceerd. Traditioneel worden houten figuren gemaakt met een zogenaamde pantograaf. Hierbij geleiden ambachts-lieden de arm van een werktuig over een model, waarna een houtsnijmachine veertig of meer mini-kopieën van het origineel maakt. Maar ook hier rukt de moderne techniek op.
De pantograaf wordt alleen nog gebruikt bij hoogwaardige houtsnijfiguren. Een kunstenaar maakte met de hand bijvoorbeeld Maria of Josef, bij voorkeur in brons of messing. Een medewerker aan de pantograaf tast de figuren af en de snijmachine levert dan de kopieën.
Deze traditionele werkwijze is echter luidruchtig, het hout stuift en de open werktuigen zijn gevaarlijk voor medewerkers. Voordat een kleine serie bij de klant komt duurt dit vaak maanden. De kunstenaar moet eerst een ontwerp creëren, hiervan het model maken hij daarna pas begint het kopiëren.
Houtsnijmachines gaan steeds meer over op hightech.
Scanners en CAD
Onderzoekers van het Fraunhofer-Institut für Produktionstechnik und Automatisierung (IPA) in Stuttgart hebben in opdracht van 3-D Wood een nieuwe productieproces voor deze traditionele houtbewerking gegenereerd. Een 3-D scanner tast het origineel af of de data komen uit een CAD-programma. Software verzorgt tot 50.000 scanner datasets van het model en levert de basis voor een CNC-programma, dat de freesmachine aanstuurt.
De machine van 3 m x 3 m x 8 m werkt volautomatisch, heeft vijf simultane assen, draait tot 40.000 min-1, wisselt automatisch werktuigen en stopt onmiddellijk, als er fouten optreden. Parallel ontstaan aldus veertig kwalitatief hoogwaardige kopieën, waarbij de grootte van het werkstuk kan variëren van 10 mm tot 600 mm. De bewerkingstijd van de figuren wordt door het automatische verloop met meer dan de helft verkort bij verbeterde kwaliteit.
Met de nieuwe machine wordt de tijd van voorstel tot eindproduct gereduceerd tot enkele weken. De kunstenaar kan het voorbeeld zelfs maken uit een zacht hout of wax, wat wezenlijk sneller gaat dan het gieten van een figuur in brons. Nieuwe opdrachten zijn op deze manier gemakkelijker aan te gaan. Een bijkomend voordeel is dat medewerkers zijn niet langer aan stof en lawaai worden blootgesteld.
Over houten figuren gesproken: wat dacht u van houten aandrijvingen?
