Technologie nieuws

Testprogramma F136 JSF-motor op schema

Het Fighter Engine Team, een joint venture van GE en Rolls-Royce, die zich bezighoudt met de ontwikkeling van een alternatieve motor voor de JSF, heeft weer een belangrijke mijlpaal in het testprogramma voor 2010 bereikt. Er zijn onlangs tests begonnen met de zesde nieuwe F136 motor. Daarnaast werd er -eerder dan gepland- een eerste test uitgevoerd met een complete configuratie van de STOVL-variant van de F136 (Short Take Off/Vertical Landing), waarmee de JSF verticaal kan opstijgen en landen.

De tests voor de STOVL-variant begonnen eind november met motor 009, waarmee duurtests worden uitgevoerd, en met motor nummer 006, die na eerdere tests was omgebouwd naar een STOVL-configuratie. Het F136-team heeft in 2010 in het totaal al meer dan 850 testuren uitgevoerd. Het uiteindelijke doel is 1.000 testuren voor het eind van het jaar. Er worden momenteel vier nieuwe F136-motoren voor de eerste keer getest op drie locaties.

De beslissing van het Fighter Engine Team in 2005 om de F136 motor met een grotere behuizing en een grotere fan uit voeren, blijkt prima uit te pakken nu de motoren in extreme vliegcondities worden getest. De aangepaste fan en fancase leiden tot een verminderd risico voor het System Development and Demonstration (SDD) programma van de F136, want de motor, die uiteindelijk in productie wordt genomen, draait daardoor met aanzienlijk lagere temperaturen. Die lagere temperaturen vertalen zich op de lange termijn in een vermindering van de onderhoudskosten met wel 25 procent vergeleken met de andere JSF-motor, de F135. Het motortestprogramma heeft duidelijk aangetoond dat het verwachte temperatuurvoordeel daadwerkelijk gerealiseerd wordt.

Prestaties boven verwachtingen
Tests onder alle vliegomstandigheden worden met testmotor 005 uitgevoerd in het Arnold Engineering Development Center (AEDC) van de Amerikaanse luchtmacht in Tullahoma, Tennessee. Die tests moeten de prestaties van de F136 valideren, aantonen dat de motor het gewenste vermogen levert en dat de software voor het management van de motor optimaal met het Joint Strike Fighter F-35 vliegtuig samenwerkt. Motor 005 heeft al meer 330 testuren gedraaid en zal dit jaar naar verwachting nog diverse weken bij het AEDC in bedrijf zijn.
“We willen graag alle metingen van het vermogen en de operationele temperaturen van een in de JSF gemonteerde F136 motor afronden”, zei Al DiLibero, algemeen directeur van het GE Rolls-Royce Fighter Engine Team. “De motor heeft al bewezen dat hij 15 procent extra marge heeft ten opzichte van de specificaties voor het vliegen onder statische condities op zeeniveau. De tests bij het AEDC hebben aangetoond dat de F136 volgens onze verwachtingen presteert en zelfs nog veel beter.”

De F136 wordt ontwikkeld door Rolls-Royce en GE en zal worden toegepast in alle varianten van de F-35

De F136 wordt ontwikkeld door Rolls-Royce en GE en zal worden toegepast in alle varianten van de F-35

De JSF-specificaties houden er rekening mee, dat het vermogen van het aandrijfsysteem vermindert als gevolg van de montage van de motor in het vliegtuig. Daarom werd de F136-motor getest alsof hij in een vliegtuig was gemonteerd om een betrouwbare indruk te krijgen van het vermogen dat beschikbaar is voor de jachtvlieger. De marges van de motor met betrekking tot vermogen en temperatuur onder statische condities op zeeniveau, die niet in een JSF gemonteerd is, liggen nog aanzienlijk hoger (ongeveer 20 procent hoger dan bij een meting van het vermogen na montage).
“Deze positieve testresultaten geven het Fighter Engine Team groot vertrouwen in de aanloop naar de eerste testvlucht volgend jaar”, zei Mark Rhodes, senior vice-president van het GE Rolls-Royce Fighter Engine Team. “Die grote temperatuurmarge kan voor de gebruikers van de F136 in de toekomst grote besparingen betekenen.”

F136 testmotor 007 wordt getest op de testlocatie van GE Aviation in Evendale, Ohio. Daar worden waardevolle data verzameld over de gevolgen van de verstoring van de luchtinlaat voor de luchtdoorvoer. Motor 007 heeft er al meer dan 265 testuren opzitten.

Geplande testvluchten
De productie van motor 041 is inmiddels gepland. Dat wordt de eerste F136 motor die gebruikt zal worden voor testvluchten in de F-35 Lightning II straaljager. De assemblage van de motor vindt begin volgend jaar plaats, de tests voor de toelating medio 2011. De eerste testvluchten van motor 041 in een JSF-testtoestel zijn eind volgend jaar gepland.

De goede prestaties van de F136 motor bewijzen dat de F136 een belangrijke rol kan spelen in de concurrentie tussen de twee motoren die voor Joint Strike Fighter programma ontwikkeld worden. GE en Rolls-Royce hebben onlangs het vijfde jaar van het System Development and Demonstration (SDD) contract met het Joint Program Office van de Amerikaanse regering afgerond.

  • Bosch Rexroth partner Nevonex

    Bosch Rexroth nieuwe Nevonex-partner

    De processorgebaseerde RCU-telematica-besturingseenheid van Bosch Rexroth maakt nu deel uit van het Nevonex-ecosysteem voor digitale diensten in de landbouw. (Foto: Bosch Rexroth)Bosch Rexroth is een nieuwe partner voor hardware en interfaces van Nevonex, het fabrikantonafhankelijke ecosysteem voor digitale diensten in de landbouw. De RCU-telematica-eenheid van… Lees verder →

  • Schunk Medtech Steriline

    Mechatronische componenten Schunk compatibel met standaard lab-apparatuur

    De levenslang onderhoudsvrije PGN-plus-P met klant specifieke coating voor de handling van medicijnflessen in een aseptisch vulsysteem (foto: Steriline)De verwerkende industrie speelt een sleutelrol in de biowetenschappelijke sector. Bij de productie van gevoelige producten waar mensen direct mee in contact komen, zijn betrouwbare systeem-componenten namelijk… Lees verder →

  • Dana introduceert drie nieuwe planetaire aandrijvingen

    Dana introduceert drie nieuwe planetaire aandrijvingen

    Dana introduceert drie nieuwe planetaire aandrijvingen. (Foto: Dana)Dana introduceert nieuwe planetaire aandrijvingen met verbeterde koppeldichtheid en ontwerpflexibiliteit voor een breed scala aan rups-, wiel- en liertoepassingen. De nieuwe planetaire aandrijvingen, die nu beschikbaar zijn, bieden nominale koppelwaarden van 80 kNm tot 130 kNm. Ze kunnen… Lees verder →

  • Hannover Messe 2020

    Hannover Messe 2022 wordt verplaatst

    Hannover Messe 2022 vindt plaats van 30 mei t/m 2 juni. Op de afbeelding een impressie van een eerdere editie van de Hannover Messe. (foto: Paul Quaedvlieg)Hannover Messe 2022 wordt verplaatst. Vanwege de huidige situatie rond Covid, organiseert Deutsche Messe van 30 mei tot 2… Lees verder →

  • Hyundai HX 260 AL

    GMB zet door UMS aangepaste elektrische Hyundai in (+video)

    De elektrische Hyundai HX 260 AL graafmachine van GMB in actie (foto's: UMS)Sinds enige tijd zet GMB een elektrische Hyundai HX 260 AL graafmachine in. Familiebedrijf GMB staat voor expertise en duurzame oplossingen op het gebied van waterveiligheid, waterkwaliteit, bio-energie en industriële bouw & infra.… Lees verder →

  • Bauma 2022

    Optimisme in München; Bauma 2022 bijna volgeboekt

    Bauma 2022 vindt van 24 t/m 30 oktober plaats in München. (Foto: Bauma)Het duurt nog meer dan 10 maanden vooraleer Bauma 2022 van 24 tot 30 oktober zijn deuren opent in München. ’s Werelds grootste vakbeurs voor bouwmachines, bouwmateriaalmachines, mijnbouwmachines, bouwvoertuigen en bouwmachines verwacht een… Lees verder →

x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven