Ga naar hoofdinhoud

Servopneumatiek vooral voor nichemarkten

Pneumatische servotechniek wordt in Nederland maar door enkele leveranciers aangeboden. De techniek vraagt een complex regel-algoritme en er is maar een relatief kleine markt voor. Bovendien is er stevige concurrentie van de elek-trische servotechniek. Desondanks zijn de voor-delen in nichemarkten door-slaggevend waardoor servopneumatiek zijn bestaansrecht behoudt.

(Servo)elektrische systemen bieden een hoge snelheid en nauwkeurigheid, toegankelijke programmering en worden steeds goedkoper. Maar er zijn de omstandigheden waarin behoefte is aan een alternatief, bijvoorbeeld bij relatief grote massa’s, in explosiegevaarlijke omgevingen of bij stoot-belastingen. Dan biedt servopneumatiek oplossingen tegen lagere kosten.

Complex regelalgoritme
Net als bij elektrische en hydraulische servotechniek is sprake van terug-koppeling in de regelkring. De regelaar stuurt een ventiel aan waardoor de cilinderstang zich verplaatst. De positie wordt gemeten door een meetsys-teem en teruggekoppeld naar de besturing die de gewenste waarde en het geprogrammeerde verloop bijregelt.

Druk- en volumeregelingen zijn relatief eenvoudig te realiseren door het vrij statische karakter van de regel-kring. Voor servopneumatisch positioneren is de regelkring een stuk complexer doordat lucht samendrukbaar is en bewegende massa’s traagheid hebben. De software-engineer moet niet alleen kijken naar de positieterugkoppeling maar moet ook het dynamisch systeemgedrag voorspellen en zal feed forward constanten moeten ge-bruiken. De praktijk leert dat een gemiddelde machinebouwer en zelfs menig leverancier hier niet zomaar uitkomt.

Ontwikkelingen
Ontwikkelingen in de servopneumatiek vinden vooral plaats in de regel-techniek, software, elektronica en communicatie. Innovaties in cilinders, meetsystemen en ventielen zijn beperkt. De servopneumatiek profiteert wel van ontwikkelingen bij ‘gewone’ ventielen en cilinders, zoals lagere wrijving, verschillende dempingmogelijkheden en lagere energieverbruik.

Ook verschijnen er nog wel nieuwe technologieën speciaal voor servo-pneumatiek, zoals de S2-serie proportionele stalen schuifventielen van Enfield met in het ventiel ingebouwde ‘plug and play’ besturingssoftware (foto).

Toepassingen
Ondanks de complexe regelkringen en de opmars van elektrische servo-technieken blijft servopneumatiek in specifieke situaties de beste oplossing. Door de samendrukbaarheid van lucht zijn pneumatische pneumatische (servo)systemen kortstondig bestand tegen een relatief grote overbelasting. Verder biedt de relatief hoge krachtdichtheid van pneumatiek mogelijkheden bij hogere belastingen (tot 300 kg).

Door het relatief lage gewicht biedt servopneumatiek betaalbare moge-lijkheden in bijvoorbeeld (robotica voor) de material handling, verpakkings- en doseertoepassingen en procesregeling in de voedingsmiddelen-, farma-ceutische en chemische industrie.

Het volledig artikel vindt u in het november-nummer van Aandrijf-techniek.

x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven