Voor de druivenoogst zetten de meeste wijnboeren machines in die de druiven van de stokken ‘schudden’. Maar hoe doe je dat als de druivenstokken – zoals langs de Moezel – op extreem steile hellingen staan? CH engineering ontwikkelde een plukmachine die veilig met vijf km/uur druiven oogst op hellingen tot maar liefst 75 procent.
De meeste wijngaarden – zeker in landen als Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië – staan op hellingen om zoveel mogelijk zonlicht te vangen. Vaak zijn die druivenvelden licht hellend, zodat (oogst)machines er prima hun werk kunnen doen. Maar wat als die hellingen, zoals langs de Moezel in Duitsland, wel heel steil zijn, machines er af kukelen en je de druiven dus eigenlijk met de hand moet plukken. Dan kun je door het gebrek aan handjes en de hoge kosten wijnbouw op zo’n traditionele plek eigenlijk wel afschrijven…
Dat scenario was voor de technici van CH engineering – een machinebouwer in het hart van de Moezelregio – geen optie. Ze gingen aan de slag met een druivenoogstmachine voor wie steile hellingen geen probleem zijn. Als basis voor de helling-proof oogstmachine namen ze de Andreoli UT110 rupsaangedreven werktuigendrager. De hydrostatische UT110 wordt gevoed door een viercilinder Stage IIIB turbodiesel van 109 pk. Met een breedte van 1,32 meter en een lengte van 3,20 meter past de machine perfect tussen de dicht op elkaar staande rijen met wijnranken.
Kabelondersteunde aandrijving voorkomt wegslippen
Aan de voorzijde van de werktuigendrager wordt middels zes bouten de oogstkop gemonteerd. Om de UT110 met aangekoppelde oogstkop de steile hellingen van de Moezel-wijngaarden af en op te krijgen, koos CH engineering voor een praktische aanpak; de plukmachine wordt een handje geholpen door een kabel. Daarvoor is de werktuigdrager aan de achterzijde uitgerust met een elektronisch geregelde kabellier met een treksterkte van 1,5 ton en een kabellengte van 150 meter. De lier ondersteunt de 2,7 ton zware plukmachine tijdens de afdaling van de helling en zorgt er vervolgens voor dat de machine weer omhoog komt.
De Steep Slope Harvester gedoopte plukmachine wordt met een smalle trekker en dito aanhanger via de krappe toegangswegen naar de wijngaard gebracht. De plukmachine staat op een aan de aanhanger gemonteerde ‘rijplaat’ die 90 graden wordt gedraaid zodra de combinatie bovenaan het veld bij de eerste rij druivenstokken staat. Bij hellingen tot dertig procent kan de plukmachine zelfstandig de helling van de wijngaard af en weer omhoog. Is de helling steiler, dan wordt de plukker met de staaldraad aan de rijplaat gehaakt.
Oogstkop trilt druiven los met hoge precisie
De rijplaat kantelt totdat ze de grond raakt, waarna de plukmachine eenvoudig vanaf de aanhanger tussen de druivenstokken door de wijngaard kan inrijden. De oogstkop valt daarbij over eerste rij met druivenstokken. Deze oversized ‘notenkraker’ heeft twee beweegbare armen, is verbonden aan de bovenkant van de machine en omarmt de wijnstok. Binnenin de armen zitten schudstaven die de wijnstok tot 620 bewegingen per minuut laten trillen. Daarbij vallen de druiven van de ranken in een opvangsysteem onder de klopper. Via een transportsysteem wordt de oogst vervolgens naar een bunker gevoerd.
De plukmachine daalt met een snelheid van vijf kilometer per uur al plukkend de helling af. Met die snelheid kan de machine – afhankelijk van de omstandigheden – maximaal 1.200 meter in een uur tijd plukken. Weer naar boven gaat met een snelheid van maximaal negen kilometer per uur. Bovengekomen wordt de plukmachine weer op de rijplaat gereden en wordt deze opgetild. Vanuit de cabine kan de machinist de trekker met aanhanger en plukmachine zonder uit te stappen naar de volgende rij verplaatsen. Wanneer de bunker in de plukmachine vol is, kan deze op de aanhanger worden gelost in kuubskisten.
Voor de bediening van de plukmachine beschikt de machinist over een compleet instrumentarium; twee joysticks, cruise control, een monitoringsysteem voor de oogstkop en de aandrijving, een beeldscherm waarop vier cameraposities worden getoond. En daarnaast – niet onbelangrijk wanneer op een helling wordt gewerkt – een stoel die de horizon volgt zodat het lichaam minder wordt belast tijdens de werkzaamheden. Gemak dient de druivenplukkende mens.
Duurzame componenten voor zware omstandigheden
Belangrijk bij de ontwikkeling van de druivenplukmachine was dat de combinatie bestand is tegen de zware omstandigheden in de wijngaard en dat tijdens de oogst het onderhoud minimaal is. Zo koos bouwer CH engineering wat betreft de kabelrups die de hydrauliek en elektronica van de UT110 naar de oogstkop leidt, voor een hoogwaardige, UV-bestendig kunststof van igus. De kabelrups is een essentieel onderdeel tussen machine en aanbouwdeel; ze voorkomt dat kabels en leidingen knikken en vastlopen, maar voorkomt ook het risico dat ze verstrikt raken in de wijnstokken.
Waar door de technici van CH engineering ook op werd gefocust, waren de klassieke metalen lagers van de kiepende bunker. De ervaring leerde dat deze zwaar te lijden hebben van het druivenmost. Ondanks dagelijks smering gingen ze maar één seizoen mee. Met de keuze van kunststof lagers, eveneens van igus, is dat probleem opgelost; deze lagers zijn corrosievrij doordat ze niet van metaal zijn, robuust zijn en geen extra smering nodig hebben omdat in het materiaal geïntegreerde smeermiddelen zorgen voor een droge werking met lage wrijving.
Meer over igus.
