Robotica nieuws

Samenwerken met robots is stressvol

Mens en robot werken nu meestal gescheiden van elkaar. Maar wat gebeurt er, als beide hand in hand gezamenlijk opdrachten moeten uitvoeren? Als de robot sneller wordt, is zijn bewegingkring gevarieerd en onvoorspelbaar, waardoor bij menselijke collega’s stress en foutpercentage toenemen. Dat zijn de ervaringen van psycholoog Markus Koppenborg van de Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn, die zijn doctoraal voltooide bij het Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA) in Sankt Augustin.

Om te zorgen dat er geen ongelukken gebeuren met robos, geldt als veiligheidsregel dat de werkruimte van mensen en robot strikt gescheiden moeten zijn. “De zogenaamde samenwerkende robot is een toekomstvisie: hij moet hand in hand samenwerken met de mens”, zegt Koppenborg.

Hij onderzocht in het laboratorium hoe collega’s de samenwerking met een robot ervaren met betrekking tot gevaren en belastingen en hoe hun arbeidsprestatie wordt beïnvloed.

Experimenten
Hiervoor gebruikte Koppenborg het Virtual-Reality-Labor van de IFA. Op een groot beeldscherm van een halve cirkel van 8 × 3 m werd een bedrieglijk echt uitziende driedimensionale robot geprojecteerd in een industriehal, die werkstukken verplaatste naar verschillende containers.

Op een controlepaneel konden de collega’s opdrachten geven aan de kunstmatige hulp. Het bijzondere bij het experiment was, dat de werkruimte van mens en robot elkaar overlapten.

De collega’s moesten met een computerproductie opdrachten uitvoeren en tegelijkertijd de robot met een druk op de knop aangeven, waar hij de werkstukken naar toe moest brengen. Bovendien werd de bewegingssnelheid van de robot opgevoerd en zijn bewegingspatroon gevarieerd, waardoor zijn bewegingen onvoorspelbaar werden.

Ondertussen bekeek de psycholoog, hoeveel opdrachten door de testpersonen in een bepaalde tijd werden uitgevoerd en hoe groot het foutpercentage was. Bovendien namen sensoren hun hartfrequentie op.

Afnemende prestaties en verhoogde stress
De resultaten toonden aan, dat bij de mens de prestaties bij de uitvoering van hun opdrachten afnamen zodra de robot in een gevarieerde route en daardoor onvoorspelbaar werkte. Hoe sneller de programmeerbare machine werkte, des te groter werd het gevoel van angst en belasting bij de testpersonen. Het grootste gevaar namen ze waar als de robots snel waren én hun route varieerden.

“De gebruiker kan bij hogere belasting niet meer adequaat reageren op kritische situaties, wat veiligheidsrisico’s oplevert”, zegt Koppenborg. Deze kennis zou kunnen bijdragen tot een verhoging van de veiligheid en vergroting van de efficiency in de samenwerking tussen mens en robot.

Het belang van de in het onderzoek bekeken vraagstelling ligt in de veelvuldige en in de toekomst waarschijnlijk nog groeiende interactie tussen mens en robot op industriële werkplekken.

Koppenborg heeft met zijn experimentele simulatiestudie een thema bewerkt, waarin veel mogelijkheden voor de toekomst zitten. Voor veel industrieën bestaan er plannen voor werkplekken waar mens en robot moeten samenwerken. De eerste voorbeelden zijn al zichtbaar in de praktijk. (foto: Foto: Birgit Naber/IFA)

x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven