In artspraktijken en bij banken worden vaak matrixprinters gebruikt. Een onderzoeksgroep aan de Universität des Saarlandes en het Max-Planck Institut für Softwaresysteme heeft aangetoond, dat men woorden kan herkennen aan de hand van geluiden van matrixprinters. Het is voldoende om een microfoon aan de printer bij de arts of de bank te plakken om aan de vertrouwelijke informatie te komen. Het lukte informatici om ruim 70% van geprinte teksten te reconstrueren door analyse van de printergeluiden.
Om de geheimen uit de matrixprinters te kunnen ontrafelen, moesten de wetenschappers wel enig voorwerk doen. Ze lieten het apparaat eerst een woordenboek printen en namen de printergeluiden op. De woorden kregen een specifiek klankpatroon toebedeeld in een databank. De uitdaging was om bij geluidsopnamen automatisch de woorden te herkennen en automatisch de storende geluiden van gesprekken in een praktijk of bank er uit te filteren.
Diefstal van vertrouwelijke informatie door afluisteren van matrixprinters is mogelijk. Maar de kans op ontdekking lijkt ons vrij groot.
De onderzoekers combineerden hiertoe methoden van machinaal leren en systemen van spraakherkenning. Het lukte hen om meer dan 70% van de woorden te herkennen en zo het grootste deel van een patiëntendossier en uitgebreide gegevens van bankrekeningen te achterhalen. Ook losse cijfers van bijvoorbeeld de pincode van een rekening konden met een verbluffend grote mate van zekerheid worden vastgesteld.
Enquête
Parallel aan het onderzoek hield een bureau een representatieve enquête om vast te stellen hoe vaak artsen en banken nog een matrixprinter gebruiken en welke vertrouwelijke informatie ze er op afdrukken. Ongeveer 60% van de ondervraagde artsenpraktijken gaf aan een matrixprinter te gebruiken. Bij banken was het nog altijd 30%. Ze werden voor 70% gebruikt om rekeningoverzichten te printen. Het andere gebruik betrof bijna uitsluitend vertrouwelijke informatie.
Bij artsen heeft dit mede te maken met wettelijke voorschriften in Duitsland, omdat bepaalde medicijnen met een doorslagkopie moeten worden afgedrukt. De meeste praktijken gebruiken de matrixprinters ook voor algemene recepten en voor patiëntendossiers. Ook bij andere toepassingen gaat het meestal om gevoelige informatie zoals laboratoriumuitslagen of de doorverwijzing van patiënten naar ziekenhuizen. Driekwart van de gebruikers gaf aan dat de printer binnen de gehoorafstand van patiënten staat.
Praktijktest
Om te bewijzen, dat men als patiënt in een praktijk gevoelige gegevens kan bemachtigen, voerden de onderzoekers een aangekondigde praktijktest uit, letterlijk en figuurlijk. Ze namen in een praktijk geluiden op van verschillende afdrukken van recepten. Met zes recepten trainden ze het programma met geluiden van de gebruikte matrixprinter. Bij het zevende recept konden ze het voorgeschreven medicijn via de printergeluiden vaststellen.
De onderzoekers gaan er niet van uit dat deze ongewone spionagemethode in de praktijk wordt gebruikt. Het zou waarschijnlijk te zeer opvallen. Toch waarschuwen ze er voor, dat met behulp van deze methode, patiëntgegevens op internet kunnen opduiken of dat vertrouwelijke bankgegevens zijn te achterhalen.
De informatici ging het er vooral om, nieuwe veiligheidshiaten te ontdekken en op de gevaren te wijzen.
Eerdere studies hadden al aangetoond dat men data kan achterhalen uit de uitstraling van de kabel van een LCD scherm en dat men woorden kan filteren uit de geluiden van een toetsenbord. Ook konden ze al aantonen hoe men uit de weerspiegeling van een koffiekopje of menselijk oog het beeldscherm kan aflezen.
