Ga naar hoofdinhoud

Is er nog toekomst voor hardchroom?

Een voorbeeld van inwendig cladden, een techniek waarbij via lassen een laag wordt aangebracht (foto: Vito).

Hardchroom is een oppervlaktelaag die veel op bewegende componenten wordt gebruikt, bijvoorbeeld verchroomde cilinderwanden, zuigerstangen en kleppen in de hydrauliek. Hardchroom zorgt voor lange levensduur, lage wrijvingsweerstand en hoge corrosiebestendigheid. Maar mogelijk zal hardchroom moeten verdwijnen en wat zijn dan de alternatieven?

Hardchroom is een belangrijke en populaire oppervlaktebehandeling voor bewegende delen. Door haar inerte structuur en de bijna gelijke wrijvingsweerstand vanuit stilstand en tijdens beweging is hardchroom compatibel met een scala aan rubber en kunststof afdichtingen.

Maar er zijn donkere wolken op komst. De basismaterialen van de hardchroombehandeling staan sinds 21 september 2014 op de REACH autorisatielijst (Annex XIV). VOM (Belgische Vereniging voor Oppervlaktetechnieken van Materialen) en ION (Vereniging Oppervlaktebehandelend Nederland) organiseerden daarom een studiedag onder de titel ‘Hardchroom & alternatieven: een stand van zaken’.

REACH en de autorisatielijst

De hardchroomlaag zelf is niet-toxisch, ook niet als ze wordt geslepen (waarbij het fijnstof wel onder controle moet zijn). Het probleem ligt in eerste instantie bij galvanobedrijven die de hardchroomlagen aanbrengen. De voor het proces noodzakelijke Cr6+-zuren staan op de genoemde autorisatielijst lijst wegens hun kankerverwekkend en mutageen karakter (categorie 1B).

Voor deze stoffen is de ‘verbodsdatum’ 21 september 2017. Na deze datum mag deze stof niet meer op de markt worden gebracht, behalve voor de door de EG toegekende uitzonderingen (autorisaties). Het slechte nieuws: er is nog geen enkele autorisatie genoteerd.

Voor nieuwe machines en installaties zullen fabrikanten wel alternatieven toepassen die (hopelijk) dezelfde eindeigenschappen aan de machines geven. Ook voor de reservedelen hoeft er met REACH geen probleem te zijn, maar reservedelen met en reparaties aan een hardchroom oppervlak zullen ze buiten Europa moeten zoeken.

Alternatieven voor hardchroom

Er is geen technisch alternatief om in één laag een hoge corrosiebarrière en een sterke en wrijvingsarm oppervlak te realiseren voor een zo breed toepassingsgebied en tegen dezelfde prijs te realiseren. Afhankelijk van de applicatie kunnen alternatieve technieken uitkomst bieden.

  • Misschien kan de hardchroomlaag in de nabije toekomst wél REACH-compatibel worden geproduceerd, bijvoorbeeld met Cr3+-ionen.
  • Nitrocarboneren met na-oxidatie wordt al toegepast.
  • Vacuüm- en plasmatechnieken leveren hoogwaardige oppervlaktelagen maar zijn kostbaar.
  • Met PVD (physical vapour deposition) en CVD (chemical vapour deposition) zijn hardere oppervlakken mogelijk dan met chroom.
  • Ook een hoge druk hoge snelheid thermisch metaalspuitproces (HP-HVOF) kan uitkomst bieden.
  • Er bestaan ook lastechnieken om oppervlaktelagen aan te brengen (cladding). Een verder ontwikkelde techniek hiervan is lasercladden.

Het volledig artikel vindt u in het mei-nummer van Aandrijftechniek.

x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven