Praktijk

Energiebesparing was al ‘hot’ en nu de plannen voor de invoering van een CO2-heffing steeds concreter worden, wordt het onderwerp alleen maar actueler. Bedrijven die niets doen gaat het meer geld kosten en dus wordt er nóg heviger gezocht naar mogelijkheden om de energienota omlaag te krijgen. Een dankbaar ‘slachtoffer’ in deze strijd is en blijft de opwekking en het gebruik van perslucht. Daar kan vaak op worden bespaard en om dit in de praktijk te realiseren bedacht SMC vijf energie-efficiënte thema’s, gericht op de ontwikkeling en het gebruik van perslucht aangedreven componenten, machines en installaties.

SMC energiebesparing perslucht
De combinatie van een drukversterker en luchttank zorgt voor (extra) druk waar en wanneer dat nodig is. Hierdoor is het in bepaalde gevallen mogelijk om de druk in het persluchtnet te verlagen. Elke bar drukverlaging levert 7 procent energiewinst op.

De SMC-thema’s zijn ontwikkeld in het kader van een eind 2018 gestarte Europese campagne waarmee SMC afnemers bewust wil maken van een aantal basisprincipes die ten grondslag liggen aan een duurzamer energiebeleid. Of anders gezegd: die de CO2-uitstoot helpen te verlagen waardoor bedrijven eerder of beter voldoen aan het ISO 50001 Energiemanagementsysteem. Omdat in veel bedrijven nog steeds inefficiënt met perslucht wordt omgegaan, is het geen overbodige luxe om op dit onderwerp te blijven hameren. Temeer omdat er steeds meer technische mogelijkheden zijn om te besparen op de energiekosten van het persluchtgebruik.

Vijf pijlers

“In het streven naar een duurzamere en schonere wereld is het belangrijk om op alle fronten energie-efficiënt te denken,” zegt Roy Schep, Manager Energy Efficiency bij SMC Nederland in Amsterdam. “Onze Energy-Efficiency campagne is daarbij gebaseerd op een aantal logische uitgangspunten. De eerste is: ‘Genereer alleen de energie die nodig is voor een juiste werking van de installaties en processen’. Dat betekent dat bedrijven dus moeten zien te voorkomen dat ze te veel perslucht- en vacuümenergie produceren. Het voorbeeld dat ik vaak aanhaal, is het afsluiten van inactieve productielijnen. Als ik ‘s ochtends van huis ga, schakel ik de verlichting uit. Waarom gebeurt dit niet met machines?”

Roy Schep SMC persluchtbesparing
Roy Schep, Manager Energy Efficiency bij SMC Nederland: “Nog steeds hebben veel bedrijven geen flauw idee van wat ze jaarlijks uitgeven aan de opwekking van perslucht”

Het automatisch afsluiten van de persluchtaanvoer naar machines, zodra deze niet meer wordt gebruikt, levert volgens SMC een besparing op van 8 procent. Mocht er in die machine sprake zijn van lekkages, dan komen die na het afsluiten niet meer voor. Vaak staan compressoren, vacuümpompen en ejectoren continu te draaien of te blazen om een bepaalde (onder)druk in het systeem te handhaven. De grote vraag is of die druk of onderdruk wel nodig is. Schep zegt daarover: “In het persluchtnet levert elke bar drukverlaging bijvoorbeeld zo’n 7 procent energiewinst op. Vaak blijkt dat men uit veiligheid de systeemdruk te hoog heeft ingesteld. Maar dat kan ook zijn, omdat slechts een of twee machines die hoge druk nodig hebben. In beide gevallen ben je energie aan het verspillen. Moet een enkele machine echt op een hogere druk werken, overweeg dan of het zinvol is om lokaal de druk te verhogen. Dan kan de rest van de fabriek op een lagere druk worden gezet, waardoor de perslucht-gerelateerde kosten met procenten tegelijk omlaag gaan.”

Energieterugwinning

“Persluchtopwekking en ‑distributie kost een bedrijf gemiddeld 10 procent van de totale energierekening,” vervolgt Schep. “We zijn inmiddels vertrouwd geraakt met het hergebruiken van materialen. Zo kun je je ook realiseren dat circa 75 procent van het opgenomen elektrische vermogen van een compressor wordt omgezet in warmte. Onze tweede pijler is dan ook: ‘Hergebruik de energie die wordt gegenereerd’. Kun je compressorwarmte benutten door er een warmtewisselaar in te zetten en daarmee bijvoorbeeld de cv-installatie te voeden of een productieproces van warmte te voorzien, dan zijn besparingen tot 50 procent op het perslucht gerelateerde energiegebruik geen uitzondering. Er zijn praktijksituaties bij bedrijven die door warmteterugwinning op hun compressoren tienduizenden kubieke meters aardgas per jaar besparen. Dan heb je de investering in warmtewisselaars er natuurlijk wel heel snel uit. Bovendien stellen wij dat je in het kader van het hergebruik van perslucht nog een stap verder kunt gaan. Binnen afzienbare tijd introduceren we energie-efficiënte actuatoren waarbij de vrijgekomen perslucht uit de werkslag wordt hergebruikt voor de retourslag. Mede door telkens een stap verder te gaan in het efficiënter maken van pneumatiek is SMC van mening dat pneumatiek past in een duurzamere en schonere wereld.”

Monitoring

“Het is eigenlijk opmerkelijk, maar veel bedrijven hebben geen flauw idee wat ze jaarlijks uitgeven aan perslucht,” stelt Schep. “Uit hun ERP-systemen halen ze vaak wel heel nauwkeurig wat er aan grondstoffen wordt gebruikt en wat de Overall Equipment Effectiveness (OEE) van productie-installaties is, maar wat de compressorinstallatie kost en hoeveel perslucht individuele machines en processen gebruiken, weet men vaak niet. Daarom benadrukken wij als derde thema het belang van monitoring. Wat je niet weet, kun je niet verbeteren. SMC Nederland heeft vier services in het leven geroepen om een goed beeld te verkrijgen van de persluchtinstallatie. Wij doen dit aan de hand van een Baseline Check, waarbij wij de gehele persluchtinstallatie visualiseren, analyseren en uiteindelijk met verbetervoorstellen komen om de OEE te verhogen.”

Met de service Airline Maintenance voert SMC een flowmeting uit. Met de uitkomsten, gerelateerd aan de productiecapaciteit, kan de meest optimale ‘setting’ van persluchtcomponenten en systeemdruk worden gevonden – en dus de energiekosten. Op het gebied van monitoring werkt SMC Nederland onder meer samen met Pneunet. Deze dienstverlener installeert de meetapparatuur en de dataloggers die de meetresultaten via WiFi/3G/4G naar de server sturen voor analyse. “Wij kunnen realtime inloggen en zien wat er aan perslucht in een fabriek wordt gebruikt,” zegt Schep hierover. “Met het zogeheten Energy Efficiency Dashboard vertalen wij de metingen in overzichten van bijvoorbeeld lekkages. Daardoor wordt ook inzichtelijk wat een bedrijf bespaart als die lekkages worden opgelost. De klant kan via zijn inlogcode meekijken. Wij geven daarbij aan welke componenten de klant nodig heeft om bijvoorbeeld die lekkages te verhelpen. Zo hebben we onlangs een bedrijf, dat gebruikmaakt van deze monitoring service, laten zien dat wanneer er 7000 euro wordt uitgegeven om lekkages te verhelpen, een besparing van 20.000 euro op de perslucht-gerelateerde energiekosten mogelijk is. Die investering werd dus binnen vier maanden terugverdiend.”

Het eeuwige dilemma: gebruik alleen het noodzakelijke

In de markt wordt nogal eens gedacht dat energie-efficiënte oplossingen de aanschafprijs van een machine duurder maken, maar, zegt Schep, “dat hoeft dus helemaal niet. Als machinebouwer sta je voor verschillende uitdagingen. De machine moet compact, betrouwbaar en eenvoudig te servicen zijn. Wij begrijpen heel goed dat energie-efficiënte oplossingen nog te weinig aandacht krijgen, maar het gaat écht veranderen. Is het niet vandaag, dan is het morgen. Eindgebruikers moeten in de toekomst gaan betalen voor hun CO2-uitstoot. Dan kan het natuurlijk niet zo zijn dat op het bestaande machinepark energie-efficiënte verbeteringen worden ingevoerd, terwijl nieuwe machines verstoken blijven van deze oplossingen.”

Kleinere diameters

“Een ander effectief middel om de CO2-footprint te verkleinen en waar vooral machinebouwers aan kunnen bijdragen is het vermijden van overdimensionering van componenten in machines en systemen,” benadrukt Schep. “Kun je voor bepaalde toepassingen pneumatische cilinders met een kleinere diameter gebruiken, dan wordt de machine goedkoper, gebruikt deze minder energie en gaat de TCO omlaag! Minder energie betekent uiteindelijk niet alleen lagere operationele kosten, maar ook minder CO2-uitstoot.”

Het gaat om lage TCO

SMC ziet de klantbehoefte vooral vertaald in een machine met de laagste Total Cost of Ownership (TCO) in combinatie met een hoge output, wat resulteert in een gunstige OEE-waarde. ‘Gebruik alleen de noodzakelijke componenten’ is daarmee de vierde pijler die SMC adviseert. Schep: “Vaak kiezen machinebouwers voor bewezen technologie en oplossingen die ze goed kennen, maar op het gebied van pneumatiek, vacuüm en elektrische actuatoren is er wel het een en ander veranderd. Zo is het aanbieden van pulserende blaaslucht een vrij nieuwe techniek. Door het gebruik van een pulsblaasventiel creëer je bijvoorbeeld een hogere piekdruk met een grote impact op het product. Door de blaaslucht pulserend aan te bieden, kun je het persluchtverbruik halveren. De vijfde en laatste pijler van SMC is er tot slot op gericht dat machinebouwers en persluchtgebruikers bewuster gaan nadenken over de energetische impact van hun beslissingen en activiteiten. Onder het motto ‘Denk efficiënt over energie’ moeten we er met z’n allen voor gaan zorgen dat we elke dag een stapje verder zetten in het streven ons energiegebruik te verlagen.”

Meer informatie over de SMC Services – Energy Efficiency is hier te vinden.

x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven