Algemeen

Robots kunnen kinderen iets wijs maken

robots beïnvloeden kinderen
Middels groepsdruk kunnen robots invloed uitoefenen op kinderen (foto: Tony Belpaeme, Universiteit van Gent).

Kunnen robots een gelijke groepsdruk uitoefenen als mensen? Een studie toont aan, dat kinderen een foutieve bewering overnemen wanneer die door een groep robots wordt gedaan. Dit blijkt uit een studie door onderzoekers van de Universität Bielefeld, Plymouth University, het Max-Planck-Institut für Bildungsforschung in Berlijn en de Universiteit Gent.

Het onderzoeksteam maakte gebruik van het overeenstemmingsexperiment dat in de jaren vijftig bekend werd door de psycholoog Salomon Asch. Het experiment toont aan dat een groep de mening van individuen kan beïnvloeden.

De proefpersonen moeten een figuur beoordelen en horen daarbij de foute inschatting van andere personen, die in het experiment zijn ingewijd.

Experiment

In de nieuwe studie* zijn niet mensen maar drie Nao robots de ingewijden. De humanoïde robots kunnen spreken en gesticuleren en zijn met hun 60 cm duidelijk kleiner dan volwassenen.

De studie was verdeeld in twee stukken. In de eerste fase van het experiment onderzochten de wetenschappers of volwassenen hun oordeel aanpasten aan dat van de drie aanwezige robots. In de tweede fase namen kinderen van zeven tot negen jaar deel aan het experiment.

De proefpersonen zagen op het beeldscherm een rechte lijn. Ze moesten die vergelijken met nog drie strepen (A, B en C) en zeggen welke streep even lang zou zijn. Wanneer het juiste antwoord ‘B’ was, beweerden de robots foutief dat bijvoorbeeld ‘C’ het correcte antwoord zou zijn.

Kinderen en volwassenen

Het bleek dat de kinderen bezweken onder de sociale druk die de groep robots uitoefende. Volwassenen daarentegen houden stand tegen deze beïnvloeding, hoewel ze zich in dezelfde situatie wel door andere mensen zouden laten beïnvloeden.

Mogelijk ligt het aan de grootte van de Nao robot, dat ze de volwassenen in het onderzoek niet konden beïnvloeden. Door hun uiterlijk werden de robotjes door kinderen vermoedelijk als gelijkwaardig beschouwd. Niettemin hebben de onderzoekers zich ingespannen om de grootte als factor te elimineren. De zithoogte van de robots was in beide experimenten aangepast aan de zithoogte van de deelnemers.

De huidige studie verricht pionierswerk. Hoewel kinderen als belangrijke gebruikersgroep van de toekomst worden gezien, is tot op heden nauwelijks bekend welke invloed robots hebben op kinderen en hun ontwikkeling.

Praktische betekenis

Het resultaat van de studie heeft praktische betekenis voor het gebruik van mensachtige robots. Er zijn toepassingen waarin beïnvloeding voordelen biedt, bijvoorbeeld in de gezondheidszorg of het onderwijs. Maar misbruik en verkeerde toepassing mogen we niet veronachtzamen. Hoe moeten we er bijvoorbeeld mee omgaan als meerdere robots in een winkel reclame maken voor een product en een persoon er toe brengen dit product te kopen, terwijl hij of zij dat anders niet had gedaan?

Er zijn ook risico’s wanneer een autonoom lerende robot verkeerde conclusies uit sensordata trekt en zich daarmee tot de mens richt, die vertrouwt op de inschatting van de robot.

 

* Anna-Lisa Vollmer, Robin Read, Dries Trippas, Tony Belpaeme: Children conform, adults resist: robot group induced peer pressure on normative social conformity, Science Robotics, DOI: 10.1126/scirobotics.aat7111, augustus 2018.

x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven