Algemeen

Robot met bewustzijn

Robot met bewustzijn
De robot met een vorm van bewustzijn

Onderzoekers van het Exzellenzclusters Kognitive Interaktionstechnologie (Cognitive Interaction Technology – CITEC) aan de Universität Bielefeld hebben bij door hen ontwikkelde robots bijzondere vaardigheden gevonden, die erop wijzen dat deze robot een bewustzijn heeft ontwikkeld. De onderzoekers hebben een reactief systeem op basis van insecten ontwikkeld, om hun doel, een robot die iets kan uittesten, te bereiken.

Het is voor mensen normaal: als er een probleem opduikt, denken ze na over de mogelijke en verschillende stappen, beproeven deze in gedachten en besluiten dan hoe ze gaan handelen. Sinds begin 2011 werken onderzoekers van Universität Bielefeld aan een project, zodat ook robots deze testhandelingen kunnen uitvoeren.

Gedragsmethoden

De robot, Hector genaamd, lijkt op een sprinkhaan en reageert op signalen uit de omgeving. Hij kan bijvoorbeeld over een steen klimmen als deze in de weg ligt. Het bijzondere aan Hector is, dat de onderzoekers zijn cognitieve componenten hebben uitgebreid.

De sprinkhaan robot kan nieuwe gedragsmethoden uitvinden en proefhandelingen aanleren. Dit doet hij als zich een probleem voordoet, dat het reactieve systeem niet kan oplossen. Hij schakelt dan het cognitieve systeem in, zodat de robot verschillende gedragingen doorloopt en bekijkt, welke opties er bestaan. Volledig volgens het motto: eerst denken, dan doen.

De opbouw van Hector is nog niet af, maar de simulatie (zijn virtuele tegenhanger aan de computer) is voor 90% gereed. Theoretisch gezien zijn de onderzoekers er van overtuigd, dat Hector probleemoplossend kan handelen. Aan het eind van het project moet een echte robot staan, die kan laten zien dat hij het probleem oplossen beheerst.

Bewustzijn in complexe systemen

Toen de onderzoekers hun basisdoel hadden bereikt, hebben ze gekeken wat robot nog meer kan. Daarbij bleek dat hij bepaalde emergente vaardigheden had ontwikkeld, die duiden op een bewustzijn. Eigenschappen zijn emergent als ze niet werden ingebouwd in het systeem, maar desondanks uiteindelijk toch aanwezig blijken te zijn.

Tot nu toe is de veronderstelling wijdverbreid, dat dergelijke emergente eigenschappen (zoals de controle van de aandacht en het bewustzijn) nu mogelijk zijn in complexe systemen. Het onderzoek toont aan, dat zich ook in minder complexe systemen hogere vaardigheden kunnen ontwikkelen.

Tot aspecten van het bewustzijn die de robot heeft ontwikkeld, tellen ook de intenties als de zogenaamde globale toegankelijkheid. Intenties duiden toestanden aan, waarbij het hele gedrag ondergeschikt is aan een doel, bijvoorbeeld het zoeken naar voedsel. Met globale toegankelijkheid wordt bedoeld, dat de geheugenelementen toegankelijk zijn, zelfs als net iets anders wordt gedaan.

Een voorbeeld is dat iemand die loopt tevens in staat is om na te denken en nog iets anders kan doen. Deze en andere aspecten van het bewustzijn, die de onderzoekers konden vinden bij Hector, zijn eigenlijk bijproducten van het eigenlijke onderzoek, maar wel interessant. Ze tonen aan, dat belangrijke eigenschappen van het bewustzijn ook aanwezig kunnen zijn bij zeer kleine hersenen en in kunstmatige systemen.

Emicab

Het onderzoek van de wetenschappers uit Bielefeld is onderdeel van het EU-onderzoeksproject Emicab (Embodied Motion Intelligence for Cognitive Autonomous roBots), dat de intelligente bewegingssturing in insecten en robots als onderwerp heeft. In totaal bestaan er vijf deelprojecten: twee in Bielefeld en een aan de universiteiten van Sønderborg (Denemarken), Catania (Italië) en Mainz. Het project wordt gesubsidieerd in het kader van het 7e EU onderzoekraamprogramma.

x
Mis niet langer het laatste nieuws

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief.

Inschrijven