Recycling van elektromotoren

Een Duits consortium uit indus-trie en wetenschap gaat oplos-singen voor het hergebruik van elektromotoren ontwikkelen. Zwaartepunt hierbij vormen permanente magneten met een hoog gehalte aan zeldzame aardmetalen, die nodig zijn voor elektrische en hybride voertui-gen. Deelnemers zijn deskun-digen van Siemens, Daimler, Umicore, Vacuumschmelze, Universität Erlangen, Technische Universität Clausthal, het Öko-Institut en het Fraunhofer-Institut für Sys-tem- und Innovationsforschung (ISI).

De partners in het project MORE (Motor Recycling) proberen een industrieel bruikbare oplossing te ontwikkelen voor de gehele breedte van de keten, vanaf het ontwerp en de fabricage van de motoren via de logistieke verwerking van gebruikte motoren tot hergebruik in voertuigen. Het project wordt gesteund door het Bundesforschungsministerium (BMBF).

Zeldzame aardmetalen
Voor compacte en lichte synchrone motoren zijn permanente magneten met een gehalte van circa 30% aan zeldzame aardmetalen nodig. De vraag naar deze metalen zal de komende jaren sterk stijgen, onder andere door de toename in het aantal elektrische en hybride voertuigen.

Aangezien China ongeveer een monopolie heeft op de levering van zeldzame aardmetalen, zijn in de toekomst toevoerproblemen te verwachten. Daarom steunt het BMBF in het kader van het onderzoeksprogramma ‘Sleuteltechnologieën voor elektromobiliteit’ (STROM) onder andere de ontwikkeling van grondstofbesparende technologieën voor elektrische voertuigen.

De onderzoekers bestuderen verschillende uitgangspunten voor de recycling van elektromotoren:

• demontage van de in totaal ongeveer een kilo wegende magneten uit gebruikte motoren
• reparatie en hergebruik van de elektromotor of onderdelen daarvan
• het hergebruik van de magneetmaterialen en de zeldzame aardmetalen door terugwinning uit voorgesorteerd en versnipperd materiaal.

Daarnaast moeten concepten voor een voor hergebruik geschikt motorontwerp worden opgesteld en duurzaamheidsanalyses en modellen voor materiaalkringlopen worden uitgewerkt. De in het project ontwikkelde technologieën kunnen in de toekomst ook ten goede komen aan toepassingen op andere terreinen waarbij zeldzame aardmetalen een sleutelrol spelen, zoals windenergieparken. De resul-taten van de onderzoeksprojecten moeten uiterlijk in 2014 beschikbaar zijn.